BİR BİLİM ADAMININ ROMANI ÖZETİ’dir –  OĞUZ ATAY

Olaylar fen fakültesi giriş sınavı sonuçlarını öğrenmek isteyen öğrencilerin beklediği sıra ile başlar. Sırada konuşması ve duruşuyla Mustafa İnan’a benzeyen bir çocukta vardır. Diğer çocuklar onun bu iddialı tavırlarından çekinerek sınavı kazanamayacaklarını düşünürler. Yan binada Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu’nun ödülleri verilmektedir. O sırada bilimle uğraştığı her halinden belli olan orta yaşlı bir adam çocuğunun yanına gelerek Mustafa İnan’dan söz eder. Bu törende Bilim Hizmet Ödülü, ölümünün dördüncü yılında Mustafa İnan’a verilmektedir. Mustafa İnan’ın hayatı bu noktada devreye girer. Mustafa küçük yaşta damdan düşmüş ve ölmenin kıyısından dönmüştür. Bu yüzden Mustafa İnan’ın yaşaması aile için mucizedir. Belki bu yüzden Mustafa biraz çelimsiz ve bakımsız bir çocuk olarak yetişmiştir. Mustafa’nın çocukluğu birinci dünya savaşına denk gelir. Açlık ve sefaletin olduğu bu ülkede Mustafa da zayıf kalmıştır. Mustafa daha çocukken babası iş nedeniyle başka şehirlere gitmek zorunda kalır ve annesi düşman tarafından işgal edilmiş bu şehirde çocukları ile birlikte kalmak zorundadır. Bu işgallere ve düşmanların zulmüne dayanamayıp Konya’ya yerleşirler. Konya’da maddi sıkıntılar çeken anne Mustafa’yı bir kuyumcunun yanına verdi. Mustafa aynı zamanda okumaktadır. Mustafa divan edebiyatına ilgi duyar. Okuduğu yıllar boyunca defler kullanmaz. Çünkü hafızası çok güçlüdür. Bu zorlu ve sıkıntılı savaş yılları Mustafa’yı olgunlaştırmıştır. Mustafa 19 yaşına geldiğinde babasının ölümü ile adeta yıkılır. Ailenin bütün yükü ve geçimi Mustafa’nın üzerine kalmıştır. Mustafa’nın hayali bilim adamı olmaktır. Bilim adamı olmak için ise fen fakültesini tercih etmesi gerekmektedir. Liseyi de birincilik ile bitirmiştir. Onun çok zeki ve çalışkan olduğunu bilen arkadaşları, fen fakültesine gitmesine razı olmazlar ve onu gizlice mühendislik fakültesine kaydettirirler. Mühendislik fakültesine başlayan Mustafa çok başarılıdır. Üniversite öğrencisi iken bir ideali vardır. Kendi imkâları ile Almanca kursuna gider. Giderek ideallerine doğru ilerlemektedir. Akademisyenlerinin aksak yönlerini çok iyi gözlemlemektedir. Mustafa giderek ilerler ve hedeflerine ulaşır. Hayatı boyunca kendi ülkesinde yaşamak ve can vermek isteyen bu adam Frenk Diyarında can vermiştir.