CEMO KİTAP ÖZETİ – KEMAL BİLBAŞAR

Değirmenci olan Cano, bulunduğu yerde bir beyin yanında çalışmaktadır ve Cano çalıştığı yerin en iyilerinden biri olmuştur. Bey, ona çok güvenmekte ve bütün özel işlerini ona yaptırmaktadır. Bey, bir başka beyin kızı Kevi’ye âşık olmuş fakat Kevi’nin babası daha zengin bir başka beye kızını satmıştır. Cano’nun Bey’i Cano’yu çağırıp, Kevi’nin gelin gideceği gün Kevi’yi kaçırmıştır. Fakat Kevi’yi kaçıran Cano, dağda Kevi’ye aşık olur. Kevi’de ona karşılık verince Cano ve Kevi kaçak yaşamaya başlarlar. Bu arada Cano ile Kevi’nin bir kızı dünyaya gelir. Bu kızın adını Cemo koyarlar. Aradan üç sene geçtikten sonra beyler Cano ile Kevi’nin peşlerini bırakmak zorunda kalırlar. Çünkü Urum Diyarında bir paşanın, Osmanlı’nın zalim padişahına başkaldırmış. Bu paşa, şıhlara, ağalara ve beylere haber salmıştır. Artık, kimse kimseye zulmetmeyecektir. Bu paşa ise Atatürk’tür. Cano ile Kevi, Şıh Saitliler’e açılan savaş nedeniyle ayrılmak zorunda kalırlar. Cano savaşa katılır. Savaştan sonra döndüğü köyünde herkes karısının öldüğünü söyler. Artık Cano’yu hayata bağlayan tek şey canından çok sevdiği kızı Cemo’dur. Tüm bu gücüyle onu yetiştirmeye çalışır. Civardaki tüm zenginler; ağalar ve beyler Cemo’yu istemektedir. Fakat Cano kızı Cemo’yu sevebileceği birisi ile evlendirmeye kararlıdır. Cemo hiçbirine razı değildir. Cemo için bir yarış düzenlenir ve bu yarışta Cemo’yu isteyenler, Cemo ile güreşecektir. Cemo herkesi yener ve karşısında güreşecek kimse kalmaz. Cemo, Memo adlı bir delikanlıya âşık olur. Onunla dövüşmeden, onu kendisine eş olarak seçer. Memo ise bu yabani ve güçlü kıza hayran kalır. Memo ile Cemo evlenir. Memo’nun kimsesi olmadığı için Cemo’yu dayısının evine götürür. Fakat yengesinin istediği kızı almadığı için evde bazı anlaşmazlıklar çıkar ve Memo evi terk eder. Memo, askerdeki iyi anlaştığı komutanından yardım istemeye gider. Terk edilmiş bir köyü onararak orada yaşamaya devam ederler. Bu sırada Cemo hamile kalmıştır. Memo, bir gün karısı hamile olduğundan çan satmaya gider. Yolda Cemo’ya aşık olan Sorikoğlu ona pusu kurmuştur. Cemo, Sorikoğlunun kurduğu pusudan kurtulur. Sorikoğlu, Cemo’yu kaçırmak ister fakat Cemo bundan kurtulur. Cemo hastanelik olur ve Memo sonunda ortaya çıkar ve ilk işi Cemo’yu görmek olur. Cemo çocuğunu kaybetmiştir. Memo, Sorikoğlunu sopa ile öldürerek, karısını ve kayınpederini yanına alarak Dersim’e doğru yola çıkar.